Τετάρτη, 8 Ιουνίου 2011

Συνάντηση αποφοίτων σχολικής χρονιάς 1980-1981.

Όσοι αποφοιτήσαμε απο το 1ο - 2ο Λύκείο Δράμας το 1981 έχουμε συνάντηση στις 18 Ιουνίου, 8 η ώρα, στο κέντρο "Μύλος " στα νερά της Αγίας Βαρβάρας. Ελάτε να ξαναβρεθούμε και να θυμηθούμε τα μαθητικά χρόνια...

Παρασκευή, 1 Απριλίου 2011

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ

3 Απριλίου 2011, 9.00π.μ. 1ο Λύκειο Δράμας

Βιογραφικά στοιχεία: Ο Β. Ξανθόπουλος γεννήθηκε στη Δράμα το 1951 και τελείωσε το Λύκειο το 1969. Πτυχιούχος μαθηματικός του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1973, έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Chicago, όπου πήρε πτυχία Masters (1976)και PH.D. (1978) στη Φυσική. Δίδαξε στα πανεπιστήμια Montana S.U., Syracuse, Harvard, Chicago και στο ινστιτούτο Max Plank. Διατέλεσε επιμελητής Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1980-82). Από το 1983 και μέχρι τον θάνατό του ο Βασίλης Ξανθόπουλος ήταν καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου διατέλεσε και πρόεδρος τμήματος (1987-90) σε ηλικία μόλις 35 ετών.Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει πάνω από 60 πρωτότυπες εργασίες, πάνω από 200 κριτικές εργασιών άλλων επιστημόνων και το μικρό εκλαϊκευτικό βιβλίο «Περί αστέρων και Συμπάντων» (Πανεπ. Εκδόσεις Κρήτης, 1η έκδ. 1986).Δολοφονήθηκε στις 27/11/1990, ενώ δίδασκε τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών για την εκτέλεση πολύπλοκων αλγεβρικών υπολογισμών, σε αίθουσα τερματικών του κεντρικού Η/Υ του Πανεπιστημίου Κρήτης. Στην ίδια επίθεση δολοφονήθηκε και ο Στέφανος Πνευματικός, ενώ τραυματίσθηκε σοβαρά στο χέρι ο καθηγητής του ΑΠΘ Σωτήριος Περσίδης. Προς τιμή του Βασίλη Ξανθόπουλου το αμφιθέατρο του 1ου Γεν. Λυκείου Δράμας και της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης ονομάστηκαν «Αμφιθέατρο Βασίλη Ξανθόπουλου». Επίσης, καθιερώθηκε να προκηρύσσεται στη μνήμη τους κάθε χρόνο από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας «Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας Β.Ξανθόπουλου - Σ.Πνευματικού», η απονομή του οποίου γίνεται από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Εκτός από αυτό το βραβείο, που δίνεται σε Έλληνες επιστήμονες, ανεξαρτήτως ειδικότητας και ηλικίας, υπάρχει και το διεθνές "Xanthopoulos Award", που έχει θεσμοθετηθεί επίσης από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και απονέμεται μία φορά κάθε τρία χρόνια από την General Relativity and Gravitation Society σε επιστήμονα κάτω των 40 ετών που έχει «εξέχουσα (κατά προτίμηση θεωρητική) συνεισφορά στο πεδίο της βαρυτικής Φυσικής». Το βραβείο αυτό συνοδεύεται από χρηματικό ποσό περίπου 10.000 δολαρίων ΗΠΑ. Ο Διαγωνισμός - Βραβεία: Από το 1992 διεξάγεται στο 1ο Λύκειο Δράμας διαγωνισμός στη Φυσική και τα Μαθηματικά για τους μαθητές των τριών τάξεων των Λυκείων όλου του Νομού. Συνδιοργανώνεται από τον Δήμο, τον Σύλλογο Θετικών Επιστημόνων, την ΕΛΜΕ και τη Δ/νση Β/θμιας Εκπ/σης. Ο Δήμος θεσμοθέτησε χρηματικά βραβεία για τους τρεις πρώτους κάθε τάξης. Από το έτος 1998 απονέμεται χρηματικό βραβείο στον μαθητή που θα συγκεντρώσει την υψηλότερη βαθμολογία από τον κ. Δημοσθένη Τενεκετζή, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Michigan, συμμαθητή και επιστήθιου φίλου του Β.Ξανθόπουλου. Το 2001 η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δράμας καθιέρωσε υποτροφία για τον πρώτο τηςΓ΄Λυκείου.Από το 2010, με απόφαση του Διευθυντή των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ) κ. Στέφανου Τραχανά, θα χορηγούνται στους βραβευόμενος μαθητές βιβλία αξίας 500 €. Τα έτη 1998 και 1999, μετά από ενέργειες του Συλλόγου Θετικών Επιστημόνων, επετεύχθη η αποστολή ενός αγοριού και ενός κοριτσιού από τουs βραβευθέντες στο International Camp of Alabama, όπου παρακολούθησαν και συμμετείχαν σε εκπαίδευση αστροναυτών. Τα 2 τελευταία χρόνια οι τρεις πρώτοι της Γ΄ Λυκείου επισκέπτονται το ερευνητικό κέντρο Cern στη Γενεύη με έξοδα μετάβασης και διαμονής καλυμμένα από τους διοργανωτές του διαγωνισμού. Από το 2011, η εταιρεία Raycap, με πρωτοβουλία του Δραμινού Προέδρου και Διευθύνοντα συμβούλου της κ. Κ. Αποστολίδη, ανέλαβε τη μόνιμη κάλυψη των εξόδων για τη μετάβαση και διαμονή των επιτυχόντων σε ερευνητικά κέντρα, του εσωτερικού ή του εξωτερικού. Από φέτος, επίσης, ξεκινάμε μια καινούρια προσπάθεια. Προγραμματίζουμε εκδρομή στο Αστεροσκοπείο του Σκίνακα στην Κρήτη, από τα πιο καλά εξοπλισμένα στον Ευρωπαϊκό χώρο, που θα αφορά κυρίως τους διακριθέντες της Β΄ Λυκείου, όσους διακριθούν στον Πανελλήνιο διαγωνισμό Αστρονομίας και όσους άλλους μαθητές ή εκπαιδευτικούς ενδιαφέρονται. Θα καταβληθεί προσπάθεια τα έξοδα μετακίνησης –διαμονής των τριών μαθητών που θα διακριθούν στο Διαγωνισμό μας να καλυφθούν από τον σύλλογό μας. Δυστυχώς, δεν βρήκαμε ανταπόκριση από τους Δραμινούς επιχειρηματίες, στους οποίους απευθυνθήκαμε για την κάλυψη των εξόδων. Στο έγγραφο αίτημά μας ζητούσαμε τη θέσπιση μόνιμης επώνυμης χορηγίας, κάτι στο οποίο ανταποκρίθηκε, όπως ανέφερα παραπάνω, μόνο ο κ. Αποστολίδης, θεσπίζοντας τη “Xορηγία Raycap”. Τελειώνοντας θέλω να εκφράσω τις ευχαριστίες του ΔΣ στον αντιπεριφερειάρχη Δράμας κ. Γ. Ξανθόπουλο, στον Πρόεδρο του Περιφερειακού συμβουλίου ΑΜΘ κ. Κ. Μιχαηλίδη και στην Περιφερειακή σύμβουλο κ. Ν. Κεφαλίδου με εισήγηση των οποίων, το Περιφερειακό συμβούλιο Αν.Μακεδονίας-Θράκης αποφάσισε ΟΜΟΦΩΝΑ την θεσμοθέτηση χρηματικού βραβείου στον διαγωνισμό που διεξάγεται στη μνήμη του Β. Ξανθόπουλου. Το βραβείο θα αντικαταστήσει το μέχρι το 2010 απονεμόμενο βραβείο από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δράμας.

Τρίτη, 1 Φεβρουαρίου 2011

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΠΛΑΣΤΗΡΑ-ΕΛΑΤΗ-ΠΕΡΤΟΥΛΙ-ΤΥΡΝΑΒΟΣ

Ενδεικτικό πρόγραμμα
1η μέρα Σάββατο 5/3/2011: Αναχώρηση από Δράμα 07.00 άφιξη στα Τρίκαλα (370χλμ). Επίσκεψη στην Πύλη (19χλμ) και φαγητό στην ταβέρνα «ΚΕΡΑΜΑΡΙΟ» (τηλ.2445061470) στην Δρακότρυπα Τρικάλων (19χλμ). Στην συνέχεια για την Ελάτη (33χλμ) όπου θα είμαστε ελεύθεροι για βόλτες καφέ. Αφού περάσουμε από το Περτούλι (14χλμ) θα καταλήξουμε στο Νεραϊδοχώρι.(4χλμ). Επιστροφή στα Τρίκαλα (50χλμ) τακτοποίηση στο ξενοδοχείο Αχίλλειον στο κέντρο των Τρικάλων. Το απόγευμα, ελεύθεροι στην όμορφη πόλη των Τρικάλων.
2η μέρα Κυριακή 6/3/2011: Αναχώρηση από το ξενοδοχείο στις 9.00 μέσω Καρδίτσας (28χλμ) ξεκινάμε την περιήγηση στη λίμνη: Μονή Κορώνης, επίσκεψη στο φράγμα Πλαστήρα, στάση στο Νεοχώρι (50χλμ). Ελεύθεροι για φαγητό στις πολλές ταβέρνες της περιοχής. Ολοκλήρωση του γύρου της λίμνης (Μορφοβούνι, Μεσενικόλα…).
Το βράδυ διασκέδαση στη μουσική σκηνή «ΣΚΑΛΑ» (τηλ. 6938086308).
3η μέρα Δευτέρα 7/3/2011: Αναχώρηση για επιστροφή μέσω Τυρνάβου όπου θα είμαστε ελεύθεροι για όσο χρόνο συμφωνήσουμε προκειμένου να δούμε πως γιορτάζουν την αποκριά στην περιοχή. Επειδή μάλλον θα είναι δύσκολο να φάμε (λογω του κόσμου που συγκεντρώνεται τέτοια μέρα) θα φάμε κατά την επιστροφή πιθανόν Αμπελάκια η στον Αγ. Παντελεήμονα.
ΚΟΣΤΟΣ ΕΚΔΡΟΜΗ (Μεταφορά, διαμονή) 140€ το άτομο. Το μονόκλινο 185. Τρίκλινο +85€
ΠΡΟΣΟΧΗ: Επειδή οι μέρες είναι δύσκολες θα υπάρχουν προσαρμογές. Οι δηλώσεις συμμετοχής θα γίνουν στο πρακτορείο Μιχαηλίδης (κάτω από το ξενοδοχείο ΕΜΠΟΡΙΚΟ) το αργότερο μέχρι 25.2.2011. Η εκδρομή δεν θα ανακοινωθεί από το πρακτορείο γιατί αφορά τα μέλη του συλλόγου μας και τους φίλους μας. Θα κλείσει με την συμπλήρωση ενός λεωφορείου

Παρασκευή, 21 Ιανουαρίου 2011



ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Το ΔΣ του συλλόγου μας σας καλεί στην κοπή της Βασιλόπιτας την Πέμπτη 27/1/2001 και ώρα 21.00 στην αίθουσα εκδηλώσεων του ξενοδοχείου Εμπορικό στην πλατεία της Δράμας.

Σάββατο, 1 Ιανουαρίου 2011

Ο βόρειος πόλος της Γης μετακινείται προς Σιβηρία


Είναι πιο εύκολο να εντοπίσει κανείς τον Άη Βασίλη, ο οποίος συνήθως βρίσκεται στο βόρειο γεωγραφικό πόλο, παρά να βρει το ακριβές σημείο του βόρειου μαγνητικού πόλου του πλανήτη μας, το οποίο μετακινείται συνεχώς, εσχάτως όλο και πιο γρήγορα με κατεύθυνση προς τα νησιά της Σιβηρίας, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις των επιστημόνων, που προσπαθούν να ερμηνεύσουν το φαινόμενο. Ο μαγνητικός βόρειος πόλος, που διαφέρει από τον γεωγραφικό βόρειο πόλο ή σκέτα βόρειο πόλο (δηλαδή το βορειότερο σημείο της Γης, όπου ο άξονας περιστροφής της τέμνει τον πλανήτη), είναι το σημείο στην επιφάνεια της Γης προς το οποίο "δείχνουν" όλες οι μαγνητικές πυξίδες. Ο μαγνητικός βόρειος πόλος εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο βόρειο Καναδά, το 1831, από τον σκωτσέζο εξερευνητή Τζέημς Κλαρκ Ρος, ο οποίος μάλιστα δεν δίστασε να τοποθετήσει μια βρετανική σημαία στο σημείο, ώστε να το "κατοχυρώσει" για λογαριασμό της Βρετανίας. Δυστυχώς γι' αυτόν, ο πόλος έκτοτε…έφυγε από εκείνο το σημείο. Καθώς οι γεωφυσικές συνθήκες στο εσωτερικό της Γης συνεχώς μεταβάλλονται, ο βόρειος μαγνητικός πόλος μετακινείται κάθε χρόνο. Οι μετρήσεις έχουν δείξει ότι αυτά τα 180 χρόνια μετά την ανακάλυψή του, ο πόλος μετακινείται βαθμιαία με ρυθμό σχεδόν 15 χιλιομέτρων ετησίως. Όμως στη δεκαετία του ΄90, για άγνωστο λόγο, η μετακίνηση αυτή επιταχύνθηκε σημαντικά, φθάνοντας τα 60 χιλιόμετρα το 2002 και έκτοτε έχει ελαφρά μειωθεί στα 55 χλμ., με κατεύθυνση βόρεια-βορειοδυτική στον Αρκτικό Ωκεανό. Αν συνεχίσει έτσι, σε μια δεκαετία περίπου ο βόρειος μαγνητικός πόλος θα βρεθεί στη Σιβηρία. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Μια εξήγηση, σύμφωνα με το αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό "Scientific American", δίνει μια ομάδα γάλλων γεωφυσικών με επικεφαλής τον Arnaud Chulliat του Ινστιτούτου Φυσικής της Γης στο Παρίσι, οι οποίοι δημοσίευσαν σχετικές μελέτες στα περιοδικά "Eos" και "Journal of Geophysical Research-Solid Earth" της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης. Οι ερευνητές αποδίδουν την μετακίνηση σε μια ελικοειδή στήλη λιωμένων υλικών που ανεβαίνει από τα έγκατα του πλανήτη. Όπως αναφέρουν, τέτοιες στήλες λιγότερο πυκνών υγρών σχηματίζονται στα σύνορα του εσωτερικού πυρήνα της Γης και στη συνέχεια βρίσκουν διέξοδο προς την επιφάνεια μέσω ενός "κυλίνδρου", ο κεντρικός άξονας του οποίου είναι ο άξονας περιστροφής του πλανήτη μας. Η γρήγορη περιστροφή της Γης προκαλεί ισχυρή ελικοειδή κίνηση στα λιωμένα υλικά που περιέχονται μέσα σε αυτή τη στήλη. Οι κινήσεις αυτές, που επιδρούν στον μανδύα κάτω από την Αρκτική, έχουν ως συνέπεια την μετακίνηση του βορείου μαγνητικού πόλου, μέσω μιας διαδικασίας που κάπως μοιάζει με την μεταβαλλόμενη μαγνητική δραστηριότητα, η oποία παράγει τις πιο σκούρες "κηλίδες" στον ήλιο. Οι νέες μετρήσεις του μαγνητικού πεδίου στα Νέα Σιβηριανά Νησιά δείχνουν ότι μια τέτοια διαδικασία πρέπει να βρίσκεται σε εξέλιξη από κάτω τους, αν και απόδειξη προς το παρόν δεν μπορεί να υπάρξει, όπως παραδέχτηκαν οι γάλλοι επιστήμονες. Η λύση του μυστηρίου, που βρίσκεται "θαμμένο" στο εσωτερικό της Γης, θα απαιτήσει νέες επιστημονικές γνώσεις και μεθόδους, καθώς και περισσότερα στοιχεία από τους δορυφόρους που μελετούν το Αρκτικό μαγνητικό περιβάλλον. Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://europa.agu.org/?view=article&uri=/journals/jb/jb1007/2009JB007143/2009JB007143.xml&t=jb,Chulliat

Τετάρτη, 22 Δεκεμβρίου 2010

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗΣ
ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΡΑΜΑΣ
«Ο ΠΗΓΑΣΟΣ»
Πρόσκληση
O Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας «ο Πήγασος» σας προσκαλεί το πρωί της Τρίτης 4 Ιανουαρίου 2011, στο χώρο του Γυμνασίου Νικηφόρου για να παρατηρήσουμε μαζί την μερική έκλειψη Ηλίου.
Η έκλειψη αυτή είναι η μοναδική που είναι ορατή από την Ελλάδα κατά το 2011. Ξεκινά γύρω στις 9π.μ. και ολοκληρώνεται στις 12 το μεσημέρι. Κατά το μέγιστο της στις 10 και 30 περίπου καλύπτεται το 70% του ηλιακού δίσκου.
ΠΡΟΣΟΧΗ
Είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη η παρατήρηση της έκλειψης με γυμνό μάτι ή με κάθε άλλο μέσο χωρίς τη χρήση ειδικών για το σκοπό αυτό φίλτρων.

Μετρήθηκε το μαγνητικό πεδίο στον πυρήνα της Γης

Για πρώτη φορά οι επιστήμονες κατάφεραν να μετρήσουν την ισχύ του μαγνητικού πεδίου στο εσωτερικό του πυρήνα του πλανήτη μας, σε βάθος περίπου 3.000 χιλιομέτρων στα έγκατα της Γης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το μαγνητικό πεδίο του πυρήνα είναι κατά μέσο όρο 25 Γκάους, δηλαδή περίπου 50 φορές πιο ισχυρό από αυτό που υπάρχει στην επιφάνεια της Γης και «αναγκάζει» τις βελόνες των πυξίδων να ευθυγραμμίζονται στον άξονα Βορρά-Νότου. Η ισχύς των 25 Γκάους αυξομειώνεται συνεχώς, καθώς το εσωτερικό μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας δεν παραμένει σταθερό.
Η μέτρηση μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να ρίξουν περισσότερο φως στις πηγές θερμότητας που τροφοδοτούν τις μυστηριώδεις διαδικασίες στο εσωτερικό του πλανήτη μας. «Η μέτρηση του μαγνητικού πεδίου μάς λέει ποιες είναι οι ενεργειακές απαιτήσεις και οι πηγές θερμότητας», σύμφωνα με τον Μπρους Μπάφετ, καθηγητή γεωεπιστημών του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Μπέρκλεϊ, ο οποιος έκανε την μέτρηση και δημοσίευσε τα σχετικά στοιχεία στο περιοδικό «Nature».
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η θερμότητα του εσωτερικού της Γης προέρχεται από τρεις πηγές:
- Το κατάλοιπο της θερμότητας που είχε αναπτυχθεί κατά το σχηματισμό του πλανήτη μας πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν ακόμα αυτός ήταν καυτός και λιωμένος.
- Την απελευθέρωση βαρυτικής ενέργειας, καθώς τα βαριά χημικά στοιχεία βυθίζονται ολοένα προς το κέντρο του λιωμένου πυρήνα.
- Τη ραδιενεργή αποσύνθεση μακρόβιων στοιχείων, όπως το κάλιο, το ουράνιο και το θόριο.
Καθώς η Γη ψύχθηκε σταδιακά, «συνέλαβε» το αρχικό μαγνητικό πεδίο της από τον πρωτοπλανητικό δίσκο, στον οποίο διαμορφώθηκε το ηλιακό σύστημα. Αυτό το πρωταρχικό μαγνητικό πεδίο θα είχε όμως εξαφανιστεί μέσα σε 10.000 χρόνια το πολύ, αν στο μεταξύ δεν είχε τεθεί σε λειτουργία το «γεω-δυναμό» στο εσωτερικό της Γης, το οποίο συνεχώς «αναγεννά» το μαγνητικό πεδίο χάρη στη θερμότητα που αέναα παράγεται στα έγκατα του πλανήτη.
Αυτή η θερμότητα λιώνει τον εξωτερικό πυρήνα (που έχει πάχος περίπου 2.250 χλμ.) και τον κάνει να βράζει. Υπό την επίδραση των παραγομένων ρευμάτων θερμότητας, τα μέταλλα κινούνται και βουλιάζουν, δημιουργώντας ηλεκτρικά ρεύματα που συντηρούν το μαγνητικό πεδίο, το οποίο γίνεται αισθητό, αλλά με χαμηλότερη ισχύ, και στην επιφάνεια του πλανήτη.
Ο Μπάφετ έκανε την μέτρησή του με ένα πρωτότυπο τρόπο, με τη βοήθεια της ακτινοβολίας που φτάνει μέχρι τη Γη από τα μακρινά πολύ φωτεινά κβάζαρ (κέντρα άλλων γαλαξιών). Οι μετρήσεις αυτών των ραδιοκυμάτων από επίγεια και δορυφορικά τηλεσκόπια επέτρεψαν τον εντοπισμό των ανεπαίσθητων μεταβολών στον άξονα περιστροφής της Γης, τις οποίες προκαλεί η παλιρροϊκή έλξη της Σελήνης. Η περιοδική αυτή έλξη, που αυξομειώνεται, επιβραδύνει τον άξονα περιστροφής της Γης προς την αντίθετη κατεύθυνση, κάτι που παράγει μαγνητικές μεταβολές στον εξωτερικό γήινο πυρήνα και επιτρέπει έτσι -με τη βοήθεια των ραδιοκυμάτων από τα κβάζαρ- να μετρηθεί η ισχύς του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη μας.
Ο εσωτερικός πυρήνας της Γης, η «καρδιά» του πλανήτη μας, εκτιμάται ότι είναι μια σφαίρα που αποτελείται από στέρεο (παγωμένο) σίδηρο και νικέλιο, με μέγεθος όσο περίπου η Σελήνη. Γύρω από αυτή την «μπάλα», υπάρχει το εξωτερικό υγρό (λιωμένο λόγω θερμότητας) τμήμα του πυρήνα και πιο πάνω το καυτό μάγμα (που μερικές φορές βγαίνει στην επιφάνεια ως λάβα ηφαιστείων) και, τελικά, ο εξωτερικός πετρώδης φλοιός.

Πέμπτη, 2 Δεκεμβρίου 2010

Ανακοίνωση της NASA

Για όποιον θέλει να το παρακολουθήσει:

Συζητήσεις επί συζητήσεων έχει προκαλέσει στο Ίντερνετ αινιγματική ανακοίνωση της NASA για μία συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη κατά την οποία θα ανακοινωθεί ένα μεγάλης σημασίας εύρημα για την έρευνα για εξωγήινη ζωή.

Η ανακοίνωση καλεί τους δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου για τις δύο το μεσημέρι της Πέμπτης 2 Δεκεμβρίου (21:00 ώρα Ελλάδας) όπου η NASA θα κάνει δηλώσεις «για ένα εύρημα αστροβιολογίας που θα επηρεάσει την έρευνα για ενδείξεις εξωγήινης ζωής».

Αμέσως οι εικασίες άρχισαν να δίνουν και να παίρνουν, όπως ότι η NASA θα ανακοινώσει ότι ανακάλυψε ίχνη βιολογικής δραστηριότητας στον Τιτάνα ή κάποιον άλλο δορυφόρο του Κρόνου ή σε άλλο πλανήτη έξω από το ηλιακό σύστημα.

Μία ματιά στα βιογραφικά των επιστημόνων (βιολόγοι και γεωλόγοι) που θα μιλήσουν δείχνει ότι ασχολούνται συστηματικά με τη δυνατότητα και τις προϋποθέσεις ύπαρξης ζωής σε άλλα αστρικά συστήματα. Για παράδειγμα ένας από τους βιολόγους που θα μιλήσουν ερευνά το πώς θα μπορούσε να υπάρχει ζωή χωρίς νερό, άνθρακα και οξυγόνο, όπως συμβαίνει στη Γη.

Περισσότερο ψύχραιμοι σχολιαστές αναφέρουν ότι η NASA δεν θα ανακοινώσει ότι «ναι, βρέθηκε εξωγήινη ζωή» αλλά, προσθέτουν, η συνέντευξη θα έχει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον.

Πηγή: TA NEA Οn-line

Εργαστήριο για Καθηγητές Μέσης Εκπαίδευσης

Geosciences Information for Teachers (GIFT) 2011 Workshop "Evolution and Biodiversity"

April 3-6, 2011, Austria Center, Vienna

Η προθεσμία αίτησης λήγει αύριο. Πληροφορίες και αιτήσεις εδώ.

Κυριακή, 28 Νοεμβρίου 2010

Χάρτινα ηλιακά ρολόγια

Στην προσπάθειά μου να υπολογίσω τη χρονική στιγμή που μεσουρανεί ο ήλιος σε ένα τόπο μελέτησα τα ηλιακά ρολόγια, μιας και αυτά όταν δείχνουν 12:00 τότε μεσουρανεί ο ήλιος σε αυτόν τον τόπο. Έτσι αποφάσισα να φτιάξω μερικά χάρτινα μοντέλα ηλιακών ρολογιών, για εκπαιδευτικούς κυρίως σκοπούς αλλά και για να τα χρησιμοποιήσουμε στη επανάληψη της μέτρησης του Ερατοσθένη που θα πραγματοποιήσει το τμήμα αστρονομίας του σχολείου μας σε συνεργασία με το 6ο Λύκειο Λάρισας. Τα ηλιακά ρολόγια τα δοκίμασα την Κυριακή 28-11-10 και τη Δευτέρα θα τα φέρω στο σχολείο. Θα ήταν ευχής έργο αν τα χάρτινα αυτά μοντέλα αποκτούσαν και πραγματική μορφή φτιαγμένα από ανθεκτικά υλικά, μάρμαρο, μέταλλα, ώστε να κοσμήσουν τις αυλές των σχολείων μας αλλά και τις όμορφες πλατείες των πόλεών μας. Η γνώση για να τα κατασκευάσουμε υπάρχει, πρέπει να βρεθεί και η βούληση για να υλοποιηθούν.
Το οριζόντιο ηλιακό ρολόι
Αποτελείται από μια οριζόντια πλάκα όπου χαράσσονται οι γραμμές των ωρών. Η γραμμή που δείχνει την ώρα 12:00 θα πρέπει να δείχνει προς την κατεύθυνση που γεωγραφικού Βορρά. Ο γνώμονας (δείκτης) σχηματίζει γωνία με την οριζόντια πλάκα ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου, δηλαδή δείχνει την κατεύθυνση προς τον Πολικό Αστέρα.
Το ισημερινό ηλιακό ρολόι.
Η πλάκα πάνω στην οποία χαράσσονται οι γραμμές των ωρών είναι παράλληλη με τον ισημερινό. Πάνω στη ισημερινή πλάκα σχεδιάζουμε ένα ημικύκλιο. Οι οριζόντιες ακτίνες αντιστοιχούν στις ώρες 6:00 και 18:00 ενώ η κάθετη στις οριζόντιες ακτίνες δείχνει την 12:00. Κάθε γραμμή ώρας σχηματίζει  με τη γραμμή της επόμενης ώρας γωνία 15ο (24×15=360). Η πλάκα των ωρών έχει δύο όψεις όμοιες. Η πάνω όψη μετρά το χρόνο από τις 22 Μαρτίου έως και τις 21 Σεπτεμβρίου, ενώ η κάτω πλάκα μετρά το χρόνο από τις 22 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 21 Μαρτίου, μιας και ο ήλιος βρίσκεται πάνω από τον Ισημερινό και κάτω από τον Ισημερινό αντίστοιχα. Από το κέντρο του κύκλου περνά ο γνώμονας ο οποίος σχηματίζει γωνία με τον ορίζοντα ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου και προσανατολίζεται προς τον Πολικό Αστέρα.
Συνδυασμός Ισημερινού – Οριζοντίου ηλιακού ρολογιού
Ο συνδυασμός των δύο προηγούμενων ηλιακών ρολογιών δίνει το παρακάτω ρολόι όπου φαίνονται και συγκρίνονται οι αρχές λειτουργίας και των δύο τύπων ρολογιών. Ο κοινός γνώμονας σχηματίζει και στους δύο τύπους ρολογιού γωνία με τον ορίζοντα ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου και προσανατολίζεται προς τον Πολικό Αστέρα. Έτσι η σκιά του κοινού γνώμονα στην οριζόντια πλάκα δείχνει την αληθή ηλιακή ώρα στο οριζόντιο ρολόι ενώ η σκιά στην ισημερινή πλάκα δείχνει την αληθή ηλιακή ώρα στο ισημερινό ρολόι.

Πέμπτη, 25 Νοεμβρίου 2010

Νέα πηγή φωτός από σούπερ-φωτόνια


Γερμανοί κβαντικοί φυσικοί δημιούργησαν μια εντελώς νέα πηγή φωτός, που μπορεί μελλοντικά να έχει ποικίλες εφαρμογές, όπως νέου τύπου λέιζερ που θα λειτουργούν όπως οι ακτίνες-Χ, καλύτερα φωτοβολταϊκά συστήματα, πιο ισχυρούς επεξεργαστές ηλεκτρονικών υπολογιστών και μικρότερου μεγέθους ηλεκτρονικές συσκευές।
Η νέα πηγή φωτός αποτελείται από σούπερ-φωτόνια, καθώς είναι ένα «συμπύκνωμα Μπόζε-Αϊνστάιν» από φωτόνια, κάτι που μέχρι πρόσφατα εθεωρείτο αδύνατο να υπάρξει. Για πρώτη φορά, το 1995 δημιουργήθηκε ένα τέτοιο συμπύκνωμα από άτομα αλλά όχι από φωτόνια, όταν κατέστη δυνατό άτομα ρουβιδίου να ψυχθούν κοντά στο απόλυτο μηδέν (-273 βαθμοί Κελσίου) και να συγκεντρωθούν (συμπυκνωθούν) σε ένα περιορισμένο χώρο, οπότε άρχισαν να συμπεριφέρονται σαν ένα μοναδικό πελώριο «σούπερ-σωματίδιο» ή «συμπύκνωμα Μπόζε-Αϊνστάιν». Πρόκειται για μια κβαντική ουσιαστικά κατάσταση, όπου τα σωματίδια βρίσκονται στην χαμηλότερη δυνατή ενεργειακή κατάστασή τους και συμπεριφέρονται σαν μια ενιαία οντότητα.
Μέχρι τώρα ήταν αδύνατο να γίνει κάτι ανάλογο με τα σωματίδια του φωτός, τα φωτόνια, επειδή εξαφανίζονται όταν ψύχονται και αλληλεπιδρούν, καθώς απορροφώνται από τα άτομα των άλλων υλικών της πειραματικής συσκευής. Για πρώτη φορά όμως, οι γερμανοί επιστήμονες πέτυχαν να ψύξουν (απλώς σε θερμοκρασία δωματίου) και ταυτόχρονα να συμπυκνώσουν τα φωτόνια, δημιουργώντας έτσι ένα σούπερ-φωτόνιο ή συμπύκνωμα Μπόζε-Αϊνστάιν από φως. Με άλλα λόγια, κατέστη δυνατό, για πρώτη φορά, μια «θάλασσα» φωτονίων να δράσει σαν ένα ενιαίο φωτόνιο, κάτι που θεωρητικά είχαν προτείνει από το 1925 ο ʼλμπερτ Αϊνστάιν και ο ινδός φυσικός Σατιέντρα Ναθ Μπόζε.
Οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Βόννης, υπό τον καθηγητή Μάρτιν Βελτς, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό “Nature”, σύμφωνα με το New Scientist, το Physics World και το Nature, ανέφεραν ότι το φωτονικό συμπύκνωμα Μπόζε-Αϊνστάιν είναι μια τελείως νέα πηγή φωτός που έχει χαρακτηριστικά παρόμοια με το λέιζερ, έχοντας όμως το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι, αντίθετα με τα συμβατικά λέιζερ, μπορεί να παράγει φως σε πολύ βραχέα μήκη κύματος, στο πεδίο των ακτινών-Χ ή του υπεριώδους φωτός.
Αυτή η δυνατότητα αποτελεί «ευλογία» για τους σχεδιαστές «τσιπ» υπολογιστών, επειδή χρησιμοποιούν φως λέιζερ για να χαράξουν τα κυκλώματα πάνω στα υλικά των ημιαγωγών. Όμως η όλη διαδικασία συναντά περιορισμούς, μεταξύ άλλων, από το μήκος κύματος που λειτουργεί το λέιζερ. Η δημιουργία νέων λέιζερ ακτινών-Χ με παλμούς μικρότερου μήκους κύματος (χάρη στη νέα γερμανική ανακάλυψη) θα επιτρέψει την χάραξη πολύ πιο πολύπλοκων κυκλωμάτων πάνω στην ίδια επιφάνεια πυριτίου, πράγμα που θα οδηγούσε σε μια νέα γενιά επεξεργαστών πολύ υψηλότερων επιδόσεων και άρα πιο ισχυρών υπολογιστών. Η νέα ανακάλυψη θα μπορούσε επίσης να αξιοποιηθεί σε άλλες εφαρμογές, όπως η φασματοσκόπηση και τα φωτοβολταϊκά, μειώνοντας το μέγεθος των ηλιακών κυψελών, καθώς θα μπορούν να συλλέγουν και να εστιάζουν καλύτερα το ηλιακό φως, ακόμα και σε συννεφιασμένες μέρες.

Παρασκευή, 19 Νοεμβρίου 2010

H Πανσέληνος και η Πούλια δίνουν ραντεβού την Κυριακή

Λίγο πριν από το ξημέρωμα της Κυριακής 21 Νοεμβρίου, η Πανσέληνος θα εμφανιστεί ακριβώς πάνω από το λαμπερό αστρικό σμήνος των Πλειάδων, γνωστό και ως Πούλια σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.Οι κάτοικοι του Βόρειου Ημισφαίριου μπορούν να απολαύσουν το σπάνιο ραντεβού κοιτώντας προς τον δυτικό ουρανό.Δώδεκα ώρες αργότερα, αμέσως μετά τη δύση, το φεγγάρι και οι επτά μυθολογικές αδελφές των Πλειάδων θα δώσουν ξανά την ίδια παράσταση, αυτή τη φορά στον ανατολικό ουρανό.Στην αρχαία ελληνική μυθολογία, οι Πλειάδες ήταν επτά αδελφές, κόρες του τιτάνα Άτλαντα και της ωκεανίδας νύμφης Πλειόνης.Στην αστρονομία, οι Πλειάδες είναι τα λαμπρότερα άστρα ενός αστρικού σμήνους που βρίσκεται στην κατεύθυνση του αστερισμού του Ταύρου, σε απόσταση 450 ετών φωτός (στην ένθετη αριστερά, η Πούλια φωτογραφημένη με ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο).Το αστρικό σμήνος, βυθισμένο σε ένα σύννεφο αερίου που του δίνει μια θαμπή αίγλη, περιλαμβάνει στην πραγματικότητα χιλιάδες άστρα, ωστόσο με γυμνό μάτι φαίνονται μόνο τα οκτώ: τα αστέρια Αλκυόνη, Άτλας, Ηλέκτρα, Μαία, η Μερόπη, Πλειόνη, Κελαινώ και Ταϋγέτη.Όλα τους είναι εξαιρετικά λαμπρά, γαλαζωπά άστρα, τα οποία γεννήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια.

Πέμπτη, 18 Νοεμβρίου 2010

CERN: «Παγιδεύτηκαν» άτομα αντι-ύλης

CERN: «Παγιδεύτηκαν» άτομα αντι-ύλης
Οι επιστήμονες του CERN κατάφεραν για πρώτη φορά να «παγιδεύσουν» 38 άτομα αντιύλης, συγκεκριμένα αντι-υδρογόνου. Αντι-υδρογόνο είχε παραχθεί ξανά στο παρελθόν, είχε όμως τότε καταστραφεί αμέσως μόλις είχε έρθει σε επαφή με την κανονική ύλη. Αυτή τη φορά κατέστη δυνατό τα άτομα αντιύλης να διατηρηθούν, σε συνθήκες κενού, έστω και για κλάσματα του δευτερολέπτου (συγκεκριμένα για 170 χιλιοστά του δευτερολέπτου).
Οι 40 ερευνητές από επτά χώρες, που απάρτιζαν την ερευνητική ομάδα του πειράματος Alpha του CERN, με εκπρόσωπο τον φυσικό Τζέφρι Χανγκστ του πανεπιστημίου ʼαρχους της Δανίας, μετά από πέντε χρόνια προσπαθειών, παρουσίασαν το επίτευγμά τους στο περιοδικό «Νature».
Όπως ανέφεραν, η ικανότητα μελέτης τέτοιων ατόμων αντιύλης θα επιτρέψει στο μέλλον την πραγματοποίηση αδύνατων μέχρι σήμερα πειραμάτων πάνω σε θεμελιώδη αξιώματα της φυσικής.
Το κυρίαρχο «Καθιερωμένο Μοντέλο» της Φυσικής -με βάση τις θεωρίες του Βρετανού φυσικού Πολ Ντιράκ από το 1931- υποστηρίζει ότι κάθε σωματίδιο στη φύση (πρωτόνια, ηλεκτρόνια, νετρόνια και άλλα πιο «εξωτικά») έχει το αντίστοιχο αντι-σωματίδιο. Για παράδειγμα, στο ηλεκτρόνιο αντιστοιχεί το ποζιτρόνιο, το οποίο αξιοποιείται και σε μια ειδική τεχνική τομογραφίας.
Ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα που απασχολεί τους φυσικούς, είναι γιατί ο κόσμος αποτελείται βασικά πια από ύλη παρά από αντιύλη, η οποία είναι σχετικά σπάνια, παρόλο που όμοιες ποσότητες από τις δύο αυτές καταστάσεις της ύλης πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν κατά τη γέννηση του σύμπαντος.
Η παραγωγή αντι-σωματιδίων (π.χ. αντι-πρωτονίων) είναι συνηθισμένη στο εργαστήριο, όμως η δημιουργία ολόκληρων ατόμων από αυτά τα αντι-σωματίδια είναι πιο πολύ δύσκολο έργο, που για πρώτη φορά κατέστη εφικτό το 2002 από ερευνητές πάλι του CERN, με επικεφαλής τον καθηγητή Τζέραλντ Γκαμπιέλζε του πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
Το νέο επίτευγμα, η δημιουργία ατόμων αντι-υδρογόνου (που αποτελούνται από ένα θετικά φορτισμένο ποζιτρόνιο και ένα αρνητικά φορτισμένο αντι-πρωτόνιο) που να διατηρηθούν έστω και λίγο χρόνο, ήταν πιο δύσκολη, επειδή έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος αυτά τα άτομα αντιύλης να μην έρθουν σε επαφή με άτομα κανονικής ύλης, για να μην εξαφανιστούν μέσα σε μια ενεργειακή λάμψη. Αυτή τη φορά, οι επιστήμονες κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ένα ισχυρό «μαγνητικό μπουκάλι (πεδίο)» γύρω από το οποίο δημιουργήθηκαν και «παγιδεύτηκαν» τα άτομα αντι-υδρογόνου.
Οι ερευνητές απέδειξαν ότι, ανάμεσα σε συνολικά 10 εκατομμύρια αντι-πρωτόνια και 700 εκατομμύρια ποζιτρόνια, σχηματίστηκαν 38 σταθερά άτομα αντι-υδρογόνου, το καθένα από τα οποία «έζησε» για περίπου δύο δέκατα του δευτερολέπτου. Το επόμενο βήμα θα είναι να παραχθούν ακόμα περισσότερα άτομα αντι-υδρογόνου και να διατηρηθούν σε ύπαρξη για ακόμα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ώστε να μελετηθούν καλύτερα.
Στόχος των επιστημόνων είναι επιτέλους να μπορέσουν να συγκρίνουν με την ησυχία τους τα άτομα υδρογόνου και αντι-υδρογόνου, ώστε να καταλάβουν τις διαφορές ύλης και αντιύλης. Οι φυσικοί έχουν ήδη συγκρίνει υπο-ατομικά σωματίδια (πρωτόνια και αντι-πρωτόνια), αλλά το επόμενο πιο ουσιαστικό βήμα θα είναι η σύγκριση ολόκληρων ατόμων από τις δύο διαφορετικές μορφές ύλης.

Σάββατο, 13 Νοεμβρίου 2010

Α. Δοξιάδης: Οι Έλληνες «γέννησαν» την λογική-μαθηματική απόδειξη γύρω στο 430 π.Χ

Α. Δοξιάδης: Οι Έλληνες «γέννησαν» την λογική-μαθηματική απόδειξη γύρω στο 430 π.Χ
Με βάση την ποιητική αφήγηση και τη ρητορική πειθώ.


Η λογική-μαθηματική απόδειξη, η πρώτη και σημαντικότερη συνεισφορά των Ελλήνων στα μαθηματικά, «γεννήθηκε» γύρω στο 430 π.Χ, με απόκλιση το πολύ 20 χρόνων πριν ή μετά από αυτή την χρονολογία. Το σημαντικό αυτό βήμα, που οδήγησε περίπου μετά από περίπου ενάμιση αιώνα στην εμφάνιση της γεωμετρίας του Ευκλείδη με το έργο του «Στοιχεία», συνέπεσε -όχι τυχαία- με άλλες μνημειώδεις εξελίξεις στην πολιτική και την τέχνη εκείνη την εποχή, καθώς η Δημοκρατία «γέννησε» τη Λογική. Ειδικότερα, οι ρητορικοί και δικανικοί λόγοι αποτέλεσαν το πρότυπο με βάση το οποίο δομήθηκαν τα πρώτα μαθηματικά θεωρήματα των αρχαίων Ελλήνων.

Αυτά υποστήριξε ο συγγραφέας και μαθηματικός Απόστολος Δοξιάδης, σε χθεσινοβραδυνή ομιλία του με θέμα «Τι βρίσκεται ανάμεσα στον έκτο και τον τέταρτο αιώνα π.Χ.: το πέρασμα στα ελληνικά μαθηματικά», με την οποία εγκαινιάστηκε ο νέος κύκλος ομιλιών με κεντρικό άξονα «Πρόσφατες εξελίξεις στην μελέτη των αρχαίων ελληνικών μαθηματικών», που διοργανώνει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα. Οι απόψεις του ομιλητή αποτελούν καρπό δεκάχρονης έρευνάς του πάνω στο ζήτημα και έχουν αρχίσει να δημοσιεύονται σε ξένα περιοδικά, όπως το διεπιστημονικό αμερικανικό «Storyworlds».

Κάνοντας μια διεξοδική συγκριτική ανάλυση των αρχαίων λογοτεχνικών κειμένων με τα πρώτα μαθηματικά θεωρήματα και κείμενα, ο Δοξιάδης ανέδειξε τα κοινά σχήματα λόγου και σκέψης που διατρέχουν και τα δύο (χιασμός, κυκλικές συνθέσεις κ.α.), τονίζοντας τις ομοιότητες της λογοτεχνικής αφήγησης και της μαθηματικής λογικής, που παραπέμπουν έτσι σε μια λογοτεχνική «γενεαλογία» της απόδειξης. Όπως είπε, η ποιητική αφήγηση οδήγησε στη ρητορική πειθώ και αυτή κατέληξε στη δόμηση της λογικής και μαθηματικής απόδειξης.

Καθώς η δημοκρατία και η τέχνη (ιδιαίτερα η τραγωδία) άνθιζαν και οι άνθρωποι στην αγορά και στα δικαστήρια της αρχαίας Αθήνας άρχισαν να προσπαθούν να πείσουν με κάθε τρόπο τους γύρω τους για την ορθότητα των απόψεων τους, η ρητορική «πίστις» (η πειθώ) οδήγησε στην απόδειξη στα μαθηματικά. Έτσι, οι Έλληνες -μέσα από τον ρητορικό λόγο και αντίλογο- εφηύραν ένα νέο λογικό και αποδεικτικό τρόπο σκέψης, που έμελε να χαράξει ανεξίτηλα την κατοπινή ιστορία της επιστήμης.

Η εξέλιξη αυτή διευκολύνθηκε από την εφεύρεση και χρήση του διαβήτη και του κανόνα (χάρακα), αρκετά χρόνια πριν το 430 π.Χ., όπως δείχνουν και τα γεωμετρικά σχέδια πάνω σε αρχαία αγγεία. Τα εργαλεία αυτά επέτρεψαν στους πρώτους μαθηματικούς να πειραματίζονται στην πράξη και να συζητούν μεταξύ τους τις θεωρίες τους.

Ο Δοξιάδης υπογράμμισε ότι δεν ανακάλυψαν οι αρχαίοι Έλληνες τα μαθηματικά, διαλύοντας ένα μύθο που ορισμένοι πιστεύουν, τονίζοντας ότι προϋπήρξαν τα υπολογιστικά μαθηματικά των Αιγυπτίων και αυτοί, με τη σειρά τους, είχαν κατά πάσα πιθανότητα δεχτεί επιρροές από τα μαθηματικά των Βαβυλωνίων. Όπως είπε, ο ίδιος ο Ηρόδοτος παραδέχεται ότι ο Θαλής δεν δημιούργησε τα μαθηματικά, αλλά τα έφερε από την Αίγυπτο, ενώ ανάλογες αναφορές αργότερα κάνει και ο Αριστοτέλης.

Όμως από τον 6ο αιώνα, όταν υπήρχαν ουσιαστικά μόνο τα αιγυπτιακά μαθηματικά, μέχρι τον 4ο αιώνα, λαμβάνει μια χώρα μια αλυσίδα πολιτισμικών εξελίξεων, που οδηγεί τελικά στην ανάδυση των πρωτότυπων ελληνικών μαθηματικών, που αρχικά επικεντρώνονται στη γεωμετρία. Σύμφωνα με τον Δοξιάδη, τα ελληνικά μαθηματικά διαφέρουν από τα αιγυπτιακά σε σημαντικό βαθμό, καθώς έχουν πιο γενική (και όχι απλώς υπολογιστική μορφή), συνήθως περιλαμβάνουν σχήματα στα κείμενα τους και για πρώτη φορά περιέχουν αποδείξεις. Το πρώτο θεώρημα με απόδειξη ήταν ο «τετραγωνισμός των μηνίσκων» του Ιπποκράτη του Χίου, ένα επίτευγμα που καταγράφεται από τον ρωμαίο Σιμπλίκιο τον 1ο αιώνα μ.Χ.

O Απόστολoς Δοξιάδης, παράλληλα με το πλούσιο συγγραφικό έργο του (με πιο πρόσφατο δημιούργημα το διεθνές μπεστ-σέλερ Logicomix), μελετά εδώ και χρόνια σε θεωρητικό επίπεδο τη σχέση μαθηματικών και αφήγησης. Ήδη ετοιμάζει ένα σχετικό βιβλίο με τίτλο «Από τις ιστορίες στις αποδείξεις».

Ο Δοξιάδης έπαιξε κεντρικό ρόλο στη διοργάνωση του πρώτου διεθνούς συνεδρίου «Μαθηματικά και Αφήγηση» στην Μύκονο το 2005, που σχολιάστηκε από το επιστημονικό περιοδικό Nature ότι «σηματοδότησε το ξεκίνημα μιας επαναπροσέγγισης ανάμεσα στις αποξενωμένες τέχνες των μαθηματικών και της διήγησης ιστοριών». Ακολούθησε μια δεύτερη σχετική συνάντηση στους Δελφούς το 2007, την οποία οργάνωσαν ο Δοξιάδης και ο διεθνής φήμης μαθηματικός Μπάρι Μαζούρ, οι ομιλίες της οποίας θα εκδοθούν σε βιβλίο.

Καθημερινή 11/11/2010

Δευτέρα, 8 Νοεμβρίου 2010

Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων πιο κοντά στη Μεγάλη Έκρηξη


Γενεύη, Ελβετία
Σε νέα φάση πειραμάτων πέρασε το Σαββατοκύριακο ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων του CERN: Οι συγκρούσεις πρωτονίων μέσα στην υπόγεια σήραγγα αντικαταστάθηκαν από συγκρούσεις βαρέων ιόντων μολύβδου, από τις οποίες παράγεται μια παράξενη μορφή της ύλης που υπήρξε λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.Οι συγκρούσεις ιόντων μολύβδου στη μέγιστη ενέργεια ξεκίνησαν την Κυριακή και θα διαρκέσουν μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου, οπότε το γιγάντιο όργανο θα τεθεί εκτός λειτουργίας για συντήρηση, ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας.Οι συγκρούσεις πρωτονίων που πραγματοποιούνταν μέχρι σήμερα, και θα επαναληφθούν σε επόμενη φάση, αναμένεται μεταξύ άλλων να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν την ύπαρξη του μποζόνιου Χιγκς, ενός υποθετικού σωματιδίου που δίνει στην ύλη τη μάζα της.Οι συγκρούσεις ιόντων μολύβδου (άτομα μολύβδου χωρίς τα ηλεκτρόνια) αναδημιουργούν αντίθετα τις συνθήκες που επικρατούσαν λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη που γέννησε το Σύμπαν.Η μετωπική σύγκρουση δημιουργεί θερμοκρασίες 10 τρισεκατομμυρίων βαθμών -ένα εκατομμύριο φορές υψηλότερες από ό,τι στην καρδιά του Ήλιου. Τα ιόντα διαλύονται στα συστατικά τους σωματίδια, κουάρκ και γλουόνια, και σχηματίζουν μια παράξενη μορφή της ύλης που ονομάζεται πλάσμα κουαρκ-γκουονίων.Ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, όλη η ύλη του Σύμπαντος βρισκόταν σε αυτή τη μορφή. Τα νέα πειράματα στο CERN αναμένεται να αποκαλύψουν πώς αυτή η υπέρθερμη «σούπα» σταδιακά ψύχθηκε και μετατράπηκε στα πρωτόνια, τα νετρόνια και τελικά τα άτομα της ύλης όπως την γνωρίζουμε σήμερα.Αναμένεται να προσφέρει επίσης νέα στοιχεία για τη λεγόμενη ισχυρή πυρηνική δύναμη, χάρη στην οποία τα κουάρκ και τα γλουόνια ενώνονται και σχηματίζουν πρωτόνια και νετρόνια, και τα πρωτόνια και τα νετρόνια ενώνονται και σχηματίζουν πυρήνες ατόμων.Οι χιλιάδες συγκρούσεις μέσα στην υπόγεια σήραγγα του CERN παρακολουθούνται από τον εξειδικευμένο ανιχνευτή ALICΕ και τους ανιχνευτές γενικής χρήσης CMS και ATLAS.

Πρόγραμμα μετεκπαίδευσης Ελλήνων επιστημόνων στο CERN

Πρόγραμμα μετεκπαίδευσης Ελλήνων επιστημόνων στο CERN


Την έναρξη προγράμματος μετεκπαίδευσης Ελλήνων μηχανικών, θεωρητικών και θετικών επιστημόνων στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Έρευνας Σωματιδιακής Φυσικής (CERN) για το 2011 ανακοίνωσε το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ).

Τα ελληνικά Πανεπιστήμια, ως οργανισμοί προέλευσης των υποτρόφων, καλούνται να υποβάλουν, έως τις 10 Δεκεμβρίου, τις προτάσεις τους σχετικά με τις ερευνητικές τους ανάγκες, τα κονδύλια που δεσμεύονται να διαθέσουν και τον αριθμό των συγχρηματοδοτούμενων θέσεων υποτροφιών.

Τα προγράμματα μετεκπαίδευσης στο CERN καλύπτουν τις εξής κατηγορίες:

-Υποψήφιοι Μεταδιδάκτορες (Fellows): Η συγχρηματοδότηση έχει διάρκεια 12 μήνες και αφορά την εκπόνηση έρευνας ή ανάληψη ερευνητικού έργου του υποτρόφου.

-Υποψήφιοι Διδάκτορες (Doctoral Students): Η συγχρηματοδότηση έχει διάρκεια 12 μήνες και αφορά την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής του υποτρόφου.

- Τεχνικοί Φοιτητές (Technical Students). Η συγχρηματοδότηση έχει διάρκεια πέντε μήνες και αφορά την εκπόνηση διπλωματικής ή μεταπτυχιακής εργασίας του υποτρόφου.

- Διοικητικοί Φοιτητές (Administrative Students): Η συγχρηματοδότηση έχει διάρκεια δύο μήνες και αφορά την πρακτική άσκηση του υποτρόφου σε τομείς Διοίκησης.

- Θερινοί Φοιτητές (Summer Students): Η συγχρηματοδότηση έχει διάρκεια δύο μήνες και αφορά την μετεκπαίδευση του υποτρόφου κατά τη θερινή περίοδο.

Οι όροι και οι διαδικασίες συμμετοχής στο πρόγραμμα βασίζονται στο μνημόνιο συνεργασίας, που υπογράφηκε τον Μάιο, μεταξύ του ΙΚΥ και όλων των Πανεπιστημίων, τα οποία εκπροσωπούνται από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Η επιλογή των υποτρόφων πραγματοποιείται αποκλειστικά από την αρμόδια Επιτροπή Επιλογής CERN.

Η οικονομική συμμετοχή κάθε Πανεπιστημίου ανέρχεται στο 35% του μηνιαίου κόστους κάθε κατηγορίας υποτρόφου. Οι προϋποθέσεις συμμετοχής, τα γνωστικά πεδία, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι όροι επιλεξιμότητας, οι περίοδοι υποβολής αιτήσεων και οι διαδικασίες αξιολόγησης των υποψηφίων υποτρόφων είναι διαθέσιμα στους δικτυακούς τόπους του ΙΚΥ και του CERN.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ 5/11/2010

Σάββατο, 6 Νοεμβρίου 2010

Επίσκεψη στο CERΝ

Ιούλιος 2010
Επίσκεψη του συλλόγου μας στο CERΝ στην Ελβετία
Η ομάδα μας έξω απο το Control Centre του Cern

Παρασκευή, 5 Νοεμβρίου 2010

Κοντινό πέρασμα από ακόμα έναν κομήτη πραγματοποίησε το Deep Impact


Λος Άντζελες
Πέντε χρόνια μετά τον βομβαρδισμό του κομήτη Τεμπλ-1, η αποστολή Deep Impact της NASA επισκέφθηκε το απόγευμα της Πέμπτης ακόμα μία διαστημική χιονόμπαλα.

Το διαστημικό σκάφος, που έχει μετονομαστεί σε Epoxi, πλησίασε τον κομήτη Χάρτλεϊ-2 σε απόσταση μόλις 700 χιλιομέτρων στις 16.02 ώρα Ελλάδας.

Ο κομήτης, διαμέτρου περίπου 2 χλμ, βρισκόταν εκείνη την ώρα 23 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη (στην ένθετη αριστερά, ο Χάρτλεϊ-2 όπως φωτογραφήθηκε με μικρό επίγειο τηλεσκόπιο στις 6 Οκτωβρίου).

Οι εικόνες που κατέγραψαν δύο κάμερες ορατού φως και ένας υπέρυθρος αισθητήρας άρχισαν να μεταδίδονται στη Γη περίπου μισή ώρα μετά το ραντεβού. Στις πρώτες, ασπρόμαρες εικόνες, πίδακες ατμού και σκόνης πηγάζουν από τη σαθρή επιφάνεια του κομήτη, καθώς θερμαίνεται από το αμυδρό ηλιακό φως.

Τα νέα στοιχεία ίσως βοηθήσουν στην κατανόηση της προέλευσης και της διαδικασίας σχηματισμού των κομητών. «Οι πυρήνες των τεσσάρων κομητών που έχουμε εξετάσει από κοντά είναι πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους [...] Αυτό που θέλουμε είναι να καταλάβουμε γιατί υπάρχουν αυτές οι διαφορές, τη στιγμή που δεν υπάρχουν προφανείς διαφορές στις διαδικασίες σχηματισμού τους» σχολίασε ο Μάικ Α'Χιρν, επιστημονικός υπεύθυνος της αποστολής στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ.

Ήδη, φωτογραφίες του κομήτη που λαμβάνονται διαρκώς από το Σεπτέμβριο αποκαλύπτουν ότι ο Χαρτλ 2 έχει ασυνήθιστα χαρακτηριστικά: η απελευθέρωση ενώσεων του κυανίου αυξομειώνεται ανεξήγητα, ενώ ο ατμός που εκτινάσσεται από την επιφάνεια είναι διπλάσιος από ό,τι σε άλλους κομήτες.

Οι αστρονόμοι πιστεύουν γενικά ότι οι κομήτες, συσσωματώματα σκόνης και πάγων, είναι κατεψυγμένα κατάλοιπα από το σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος πριν από 4,5 δισ. χρόνια. Εκατομμύρια κομήτες που δεν έχουμε δει ποτέ πιστεύεται ότι συγκεντρώνονται στο λεγόμενο Νέφος του Όορτ, το οποίο βρίσκεται στις παρυφές του Ηλιακού Συστήματος, σε απόσταση ενός ολόκληρου έτους φωτός από τον Ήλιο.

Όμως η εικόνα περιπλέκεται όλο και περισσότερο από το 1986, όταν ένα ολόκληρο σμήνος διαστημικών σκαφών μελέτησε τον διάσημο κομήτη του Χάλεϊ κατά το τελευταίο πέρασμά του.

Ο Χάρτλεϊ-2 θα είναι ο πέμπτος κομήτης που εξετάζουν οι αστρονόμοι από μικρή απόσταση. Μια μεγάλη έκπληξη ήρθε το 2004, όταν η αποστολή Stardust συνέλεξε δείγματα από την ουρά του κομήτη Βιλντ-2 και τα έφερε στη Γη. Οι ερευνητές εντόπισαν υλικά που θα μπορούσαν να είχαν σχηματιστεί μόνο σε υψηλές θερμοκρασίες, παρατήρηση που ανατρέπει τις θεωρίες για τον σχηματισμό των κομητών σε πολύ μεγάλες αποστάσεις από τον Ήλιο.

Μη αναμενόμενα δεδομένα μετέδωσε το 2004 και το Deep Impact, όταν απελευθέρωσε ένα βλήμα που προσέκρουσε στον κομήτη Τεμπλ-1 και εκτόξευσε τόνους υλικού από την επιφάνειά του.

Η αποστολή αποκάλυψε την ύπαρξη δεκάδων μυστηριωδών κοιλοτήτων που μοιάζουν με κρατήρες πρόσκρουσης, καθώς και πιδάκων που μοιάζουν με ηφαίστεια υδρατμού και πάγου.

Στις αρχές Νοεμβρίου, το σκάφος ίσως ανακαλύψει γιατί ο πυρήνας και η επιφάνεια του Χαρτλ-2 είναι ακόμα πιο δραστήρια.

Το Φεβρουάριο του 2011, η αποστολή Stardust της NASA θα επισκεφθεί εκ νέου τον κομήτη Τεμπλ 1, ενώ το το 2014 η ευρωπαϊκή αποστολή Rosetta θα φτάσει στον προορισμό της, τον κομήτη Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press